មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការសិក្សាព្រះគម្ពីរ៖

សង្កេត និងសួរសំណួរ1

សរសេរដោយ ឡូ អេនណា

ថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦

[អានជាPDF]


ការសង្កេត និងការសួរសំណួរគឺជាកិច្ចការដ៏សំខាន់នៅក្នុងការកាត់ស្រាយព្រះគម្ពីរ។

នៅក្នុងសម័យដែលមនុស្សភាគច្រើនមានទម្លាប់ទទួលព័ត៌មានខ្លីៗនិងភ្លាមៗដោយមិនត្រូវការចំណាយពេលវេលាយូរ បងប្អូនប្រហែលជាមានអារម្មណ៍គិតថាកិច្ចការនេះពិបាកធ្វើ។ ប៉ុន្តែបងប្អូនត្រូវចាំថាកិច្ចការនេះគឺជាគន្លឹះក្នុងការស្វែងយល់ខ្លឹមសារនៃបទគម្ពីរមួយ ហើយខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តថា ពេលវេលានិងកម្លាំងដែលបងប្អូនចំណាយទៅលើកិច្ចការនេះគឺមិននឹងធ្វើឱ្យបងប្អូនមានអារម្មណ៍ថាខុសបំណងឡើយ។

ការសង្កេតគឺសំទៅលើការអានដោយមានការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះមាតិកានៃបទគម្ពីរមួយ។ ការសួរសំណួរគឺជួយយើងបន្ថែមទៀតក្នុងការគិតពិចារណាអំពីអ្វីដែលត្រូវសិក្សាបន្តដើម្បីស្វែងយល់អត្ថន័យនៅក្នុងបទគម្ពីរនោះ។ កិច្ចការទាំងពីរនេះទាមទារយើងអានព្រះគម្ពីរមួយៗ ចំណាយពេលវេលាអានម្តងហើយអានម្តងទៀត​ ហើយមានការគិតពិចារណា។ តែកិច្ចការទាំងពីរនេះនឹងនាំយើងមើលឃើញចំណុចលម្អិតនៅក្នុងបទគម្ពីរមួយ ដែលជាការមួយដ៏ចំបាច់ក្នុងការស្វែងយល់អំពីសារនៃបទគម្ពីរមួយ។

នៅខាងក្រោមនេះ គឺជាចំណុចខ្លះៗដែលយើងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ នៅពេលដែលយើងធ្វើការសង្កេត៖

• ទីកន្លែង

ដែលព្រឹត្តិការណ៍បាន/កំពុង/នឹងកើតឡើង ឬតួអង្គបាន/កំពុង/ចង់ទៅ ។ល។

•​ អ្នកណា

ដូចជា៖

ព្រះ ព្រះដទៃទៀត និងអ្វីផ្សេងៗទៀតខាងឯវិញ្ញាណ

អ្នកនិពន្ធ តួអង្គ អ្នកផ្ញើ និងអ្នកទទួល អ្នកនិយាយនិងទស្សនិកជន

ជនជាតិ ភេទ អាយុ មុខរបរ និងឋានៈនៅក្នុងសង្គមសម្រាប់មនុស្សទាំងនេះ

សត្វ ។ល។

•​ ពេលណា

ដូចជា៖

ឆ្នាំ ថ្ងៃ ម៉ោង

លំដាប់នៃព្រឹត្តិការណ៍ឬការបង្រៀន ឬបញ្ជីនៃការដែលត្រូវធ្វើឬមិនត្រូវធ្វើ ។ល។

• អ្វី

ដែលបានឬមិនបាន/កំពុងឬមិនកំពុង/នឹងឬមិននឹង កើតឡើង និយាយ ធ្វើ មានអារម្មណ៍ ប្រើប្រាស់ ។ល។​

•​ របៀប

ដែលវាបាន/កំពុង/នឹង កើតឡើង ត្រូវបានគេនិយាយ ត្រូវបានគេធ្វើ ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ ។ល។

•​ ហេតុអ្វី

បានជា វាបានឬមិនបាន/កំពុងឬមិនកំពុង/នឹងឬមិននឹង កើតឡើង

មនុស្សបានឬមិនបាន/កំពុងឬមិនកំពុង/នឹងឬមិននឹង និយាយ ធ្វើ ប្រើ ឬមានអារម្មណ៍ ។ល។ 

         លើសពីចំណុចទូទៅទាំងនេះ ខ្ញុំគិតថាការកត់ចំណាំចំណុចខាងក្រោមក៏សំខាន់ដែរ៖

• ពាក្យឬឃ្លាដដែលៗ

• សំណួរឬបញ្ហាផ្សេងៗទៀតដែលតួអង្គ ឬអ្នកនិពន្ធបានសួរ បង្ហាញ ឬជួប ដែលត្រូវបានឬមិនត្រូវបានឆ្លើយឬដោះស្រាយនៅក្នុងបទគម្ពីរនោះ

 ជាមួយនឹងគ្នា នៅក្នុងកិច្ចការនេះ យើងត្រូវកត់ចុះសំណួរឬចម្ងល់ដែលយើងមានចំពោះអត្ថបទគម្ពីរដែលយើងសិក្សា ដូចជា 

* តើពាក្យ «xxx» មានន័យដូចម្តេច?

​* តើអត្ថបទនេះបានសំដៅទៅលើ​ទំនៀម​ទម្លាប់ ឬ​​ប្រតិបត្តិ​អ្វី​ខ្លះ?

* តើបុគ្គលដែលមានឈ្មោះថា «xxx» ជានរណា?

* តើកន្លែងដែលមានឈ្មោះថា «xxx» នោះមានប្រវត្តិអ្វីខ្លះ?

* ។ល។ 

យើងអាចកត់ចំណាំរាល់សំណួរដែលយើងមាន។ គោលដៅគឺថា សំណួរទាំងនេះនឹងរំឭកយើងទៅសិក្សាព្រះគម្ពីរ និងឯកសារអ្នកប្រាជ្ញថែមទៀត។

ដូចអត្ថបទដែលខ្ញុំសរសេរអំពីការកំណត់អត្ថបទគម្ពីរ នៅទីនេះ ខ្ញុំចង់ផ្តល់ឧទាហរណ៍មួយដើម្បីបង្ហាញឱ្យបងប្អូនយល់ថា នៅពេលដែលយើងធ្វើការសង្កេតនិងសួរសំណួរ យើងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់អំពីអ្វីខ្លះ។ ជាថ្មីម្តងទៀត បងប្អូនអាចចាត់ទុកថា ឧទាហរណ៍នេះជាលំហាត់មួយ មានន័យថាបងប្អូនសាកល្បងធ្វើការសង្កេតនិងសួរសំណួរសម្រាប់បទគម្ពីរដែលខ្ញុំលើកមកនៅក្នុងឧទាហរណ៍ខាងក្រោមដោយខ្លួនឯងសិន បន្ទាប់មកចាំអានការកត់ចំណាំរបស់ខ្ញុំ ដើម្បីយល់អំពីកិច្ចការនេះថែមទៀត។

 ឧទាហរណ៍៖ ១ ពង្សាវតារក្សត្រ ១៧

[ព្រះគម្ពីរដែលខ្ញុំប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើការសង្កេតនេះគឺ ព្រះគម្ពីរបរិសុទ្ធដែលបោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ១៩៦២ (មុនដំបូងបកប្រែនៅឆ្នាំ១៩៥៤)]

• ទីកន្លែង

ស្រុកធេសប៊ី (ខ១) ស្រុកកាឡាត (ខ១)​ ទីនេះ (ខ២) ខាងកើត (ខ២) ជ្រោះកេរីត (ខ២, ខ៥) ទន្លេងយ័រដាន់ (ខ២) ​សារិបតា (ខ៩, ខ១០) មាត់ទ្វារក្រុង (ខ១០) ផ្តិល (ខ១០) ខាប់ (ខ១៤, ខ១៦) ដប (ខ១៤, ខ១៦)​ បន្ទប់ (ខ១៩) ដំណេក (ខ១៩) ផ្ទះ (ខ២៣)

•​ អ្នកណា

អេលីយ៉ា (ខ១តទៅ)៖ អ្នកស្រុកធេសប៊ី នៅជាមួយពួកស្រុកកាឡាត (ខ១)

អ័ហាប់ (ខ១តទៅ) ព្រះយេហូវ៉ា (ខ១តទៅ) ក្អែក (ខ៤, ៥) ពួកស៊ីដូន (ខ៩) ស្រីមេម៉ាយ (ខ៩តទៅ) កូនរបស់ស្រីមេម៉ាយ (ខ១២តទៅ) ម្ចាស់ផ្ទះ (ខ១៧)

•​ ពេលណា

គ្រានោះ (ខ១) ប៉ុន្មានឆ្នាំទៅមុខនេះ (ខ១) រាល់ព្រឹករាល់ល្ងាច (ខ៦) កន្លងយូរបន្តិច(ខ៧) កាលបានទៅដល់មាត់ទ្វារក្រុង (ខ១០) កាលស្រីមេម៉ាយយកទឹក (ខ១១) ដរាបដល់ថ្ងៃដែលព្រះយេហូវ៉ានឹងបង្អុរភ្លៀងមកលើផែនដី (ខ១៤) តមកជាយូរថ្ងៃ (ខ១៥) ក្រោយមកនោះ (ខ១៧) មានកាល១ថ្ងៃ (ខ១៧)

• អ្វី

អេលីយ៉ាស្បថជាមួយនឹងអ័ហាប់ថា នឹងគ្មានភ្លៀងនិងសន្សើម (ខ១)

ព្រះយេហូវ៉ាបង្គាប់អេលីយ៉ាចេញទៅពួនខ្លួន ផឹកទឹកជ្រោះ និងឱ្យក្អែកចិញ្ចឹម (ខ២–៤)

អេលីយ៉ាធ្វើតាមការបង្គាប់ ហើយក្អែកក៏ធ្វើដូចព្រះបន្ទូល (ខ៥–៦)

ទឹកជ្រោះរឹងទៅ (ខ៧)

ព្រះយេហូវ៉ាបង្គាប់អេលីយ៉ាទៅសារិបតា ឱស្រីមេម៉ាយចិញ្ចឹម (ខ៨–១០)

អេលីយ៉ាក្រោកឡើងទៅសារិបតា តាមព្រះបន្ទូល (ខ១០)

អេលីយ៉ាឃើញស្រីមេម៉ាយរើសរំកាច់ឈើ ហើយសុំទឹកពីនាង (ខ១០)

អេលីយ៉ាសុំនំបុ័ងពីស្រីមេម៉ាយ តែនាងស្បថអំពីស្ថានភាពទល់ច្រករបស់នាង (ខ១១–១៣)

អេលីយ៉ាប្រាប់នាងកុំខ្លាច ធ្វើតាមអ្វីដែលនាងថា ហើយធ្វើនំ១តូចសម្រាប់គាត់ ព្រមទាំងចែកចាយព្រះបន្ទូលអំពីម្សៅនិងប្រេងដែលមិនចេះអស់ (ខ១៣–១៤)

ស្រីមេម៉ាយធ្វើតាមបង្គាប់របស់អេលីយ៉ា ហើយនាង អេលីយ៉ា និងកូននាងបានបរិភោគតមកជាយូរថ្ងៃ (ខ១៥)

ម្សៅនិងប្រេងមិនចេះអស់ (ខ១៦)

កូនរបស់ស្រីមេម៉ាយឈឺដល់ស្លាប់ (ខ១៧)

នាងនិយាយទៅកាន់អេលីយ៉ា ដោយហៅគាត់ថា អ្នកសំណប់របស់ព្រះ តែរអ៊ូពីការដែលគាត់បានមក (ខ១៨)

អេលីយ៉ាសុំនាងយកកូនឱ្យគាត់ គាត់យកកូនទៅដាក់លើដំណេកនៃបន្ទប់គាត់ អំពាវនាវដល់ព្រះ ទ្រោបលើកូន ហើយអំពាវនាវដល់ព្រះទៀត (ខ១៩–២១)

ព្រះស្តាប់តាមអេលីយ៉ា នាំឱ្យកូនស្រីមេម៉ាយរស់ឡើងវិញ (ខ២២)

អេលីយ៉ាយកកូនឱ្យស្រីមេម៉ាយវិញ ហើយនាងហៅអេលីយ៉ាជា អ្នកសំណប់របស់ព្រះពិត (ខ២៣–២៤)

•​ របៀប

អេលីយ៉ាស្បថដោយនូវព្រះយេហូវ៉ា (ខ១)

ស្រីមេម៉ាយស្បថដោយនូវព្រះយេហូវ៉ា (ខ១២)

អេលីយ៉ាប្រាប់ស្រីមេម៉ាយទៅធ្វើនំ១តូចសម្រាប់គាត់សិន ចាំធ្វើសម្រាប់នាងនិងកូននាង (ខ១៣)

ម្សៅនិងប្រេងមិនចេះអស់ដូចព្រះបន្ទូលថ្លែងដោយអេលីយ៉ា (ខ១៦)

អេលីយ៉ាជួយកូនស្រីមេម៉ាយដោយសុំនាងយកកូនឱ្យគាត់ គាត់យកកូនទៅដាក់លើដំណេកនៃបន្ទប់គាត់ អំពាវនាវដល់ព្រះ ទ្រោបលើកូន៣ដង ហើយអំពាវនាវដល់ព្រះទៀត (ខ១៩–២១)

•​ ហេតុអ្វី

អេលីយ៉ាចេញទៅជ្រោះកេរីតដោយសារព្រះបង្គាប់ (ខ២–៥)

ទឹកជ្រោះរឹងទៅដោយសារគ្មានភ្លៀងធ្លាក់ (ខ៧)

អេលីយ៉ាទៅសារិបតាដោយសារព្រះបង្គាប់ (ខ៨–១០)

ស្រីមេម៉ាយធ្វើនំបុ័ងដោយសារការបង្គាប់របស់អេលីយ៉ា (ខ១៥)

ស្រីមេម៉ាយនិយាយទៅកាន់អេលីយ៉ាដោយសារកូននាងស្លាប់ (ខ១៨)

• ពាក្យឬឃ្លាដដែលៗ

ទូលបង្គំ/ខ្ញុំស្បថដោយនូវព្រះយេហូវ៉ា ជាព្រះនៃសាសន៍អ៊ីស្រាអែល/អ្នកដ៏មានព្រះជន្មរស់នៅ (ខ១ អេលីយ៉ា, ខ១២ ស្រីមេម៉ាយ)

ភ្លៀង (ខ១, ខ៧១, ខ១៤)

បង្គាប់ (ខ២ ព្រះ, ខ៤ ព្រះ, ខ៨ ព្រះ, ខ៩ ព្រះ, ខ១៥ ​អេលីយ៉ា)

ក្រោកឡើង (ខ៩ ព្រះបង្គាប់, ខ១០ អេលីយ៉ា)

ចិញ្ចឹម (ខ៤ កែ្អក, ខ៩ ស្រីមេម៉ាយ)

អ្នកសំណប់របស់ព្រះ(ពិត) (ខ១៨, ខ២៤)

ស្លាប់ (ខ១២) សំឡាប់កូនខ្ញុំ/នាង (ខ១៨ ស្រីមេម៉ាយ, ខ២០ អេលីយ៉ា)

អំពាវនាវ (ខ២០, ខ២១)

រស់ (ខ២២, ខ២៣)

• សំណួរឬបញ្ហាផ្សេងៗទៀតដែលតួអង្គ ឬអ្នកនិពន្ធបានសួរ បង្ហាញឬជួប ដែលត្រូវបានឬមិនត្រូវបានឆ្លើយឬដោះស្រាយនៅក្នុងបទគម្ពីរនេះ៖

ការដែលគ្មានភ្លៀង ដែលនៅតែមិនទាន់នៅចុងបញ្ចប់នៃជំពូកនេះ 

• សំណួរឬចម្ងល់ដែលខ្ញុំមានចំពោះបទគម្ពីរនេះ៖

* តើ «ស្រុកធេសប៊ី» (ខ១) «ស្រុកកាឡាត» (ខ១) ជ្រោះកេរីត (ខ២, ខ៥) ទន្លេងយ័រដាន់ (ខ២) ក្រុងសារិបតា (ខ៩, ១០) មានប្រវត្តិអ្វីខ្លះ?

* តើអ័ហាប់ (ខ១) បានធ្វើអ្វីខ្លះបានជាអេលីយ៉ាស្បថថា នឹងគ្មានភ្លៀងជាយូរឆ្នាំ?

* តើ «ស្បថ» (ខ១, ១២)​ នៅទីនេះមានន័យដូចម្តេច?

         អ្វីដែលខ្ញុំបានកត់ចំណាំ និងសួរនៅខាងលើនោះ ប្រហែលជាមិនទាន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយនោះទេ តើបងប្អូនមានសង្កេតឃើញអ្វីផ្សេងៗទៀត ដែលបងប្អូនគិតថាគួរឱ្យកត់សម្គាល់?

         តាមរយៈការសង្កេតនេះ យើងអាចមើលឃើញដំណើររឿងឱ្យបានលម្អិតខ្លះៗ ដូចជាថា ការដែលព្រះមុនដំបូងរៀបចំឱ្យក្អែកទៅចិញ្ចឹមអេលីយ៉ា (ខ៤) ហើយបន្ទាប់មករៀបចំឱ្យស្រីមេម៉ាយទៅចិញ្ចឹមអេលីយ៉ា (ខ៩) ក៏ដូចជា បញ្ហាទាក់ទងនឹងគ្មានភ្លៀងបានឆ្លងកាត់ជំពូកទាំងមូល (ខ១, ខ៧១, ខ១៤)។ ជាមួយនឹងគ្នា តាមរយៈការសង្កេតនេះ យើងក៏អាចមើលឃើញការសង្កត់ធ្ងន់មួយចំនួនដែរ ដូចជាការដែលស្តាប់បង្គាប់ មិនថាស្តាប់បង្គាប់ព្រះ (ខ៥, ១០) ឬស្តាប់បង្គាប់របស់អ្នកបម្រើព្រះក៏ដោយ (ខ១៥)។ ដើម្បីយល់សារនៃបទគម្ពីរនេះឱ្យបានច្បាស់ថែមទៀត យើងប្រាកដជាត្រូវការសិក្សាបន្ត ប៉ុន្តែការសង្កេតនិងការសួរសំណួរបែបនេះបានជួយយើងច្រើនក្នុងការដែលស្វែងយល់អំពីមាតិការ​បស់បទគម្ពីរនេះ ដែលផ្តល់មូលដ្ឋានគ្រឹះមួយដ៏ល្អសម្រាប់សិក្សាបទគម្ពីរនេះបន្តទៀត។ 

ជាចុងក្រោយ ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា ចំណុចខាងលើទាំងនោះ គឺជាចំណុចទូទៅសម្រាប់ការសង្កេត និងការសួរសំណួរចំពោះបទគម្ពីរដែលយើងសិក្សា។ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរ អត្ថបទគម្ពីរមួយៗមានលក្ខណៈអក្សរសាស្ត្រផ្សេងៗពីគ្នា ហើយអ្នកប្រាជ្ញក៏បានអភិវឌ្ឍរបៀបផ្សេងៗក្នុងការវិភាគវែកញែកព្រះគម្ពីរផងដែរ។ ប្រភេចអក្សរសាស្ត្រផ្សេង ហើយការវិភាគវែកញែកផ្សេង តម្រូវមានការសង្កេត និងការសួរសំណួរផ្សេងៗពីគ្នាខ្លះៗ។ ខ្ញុំមានគម្រោងក្នុងការដែលសរសេរអត្ថបទទាក់ទងនឹងការទាំងនេះ។ សូមបងប្អូនតាមដានគេហទំព័រនេះ ដើម្បីឱ្យស្វែងយល់ពីរបៀបសិក្សាព្រះគម្ពីរថែមទៀត។

លេខយោង

1 អត្ថបទនេះ គឺខ្ញុំកែសម្រួលចេញពីមេរៀនខ្ញុំដែលធ្លាប់បង្រៀនដល់និស្សិតថ្នាក់អនុបណ្ឌិតព័ន្ធកិច្ចគ្រីស្ទាននៅឆ្នាំ២០២៤ទៅ២០២៦។

ឯកសារយោង

មេរៀនខ្ញុំ ដែលខ្ញុំធ្លាប់បង្រៀនដល់និស្សិតថ្នាក់អនុបណ្ឌិតព័ន្ធកិច្ចគ្រីស្ទាននៅឆ្នាំ២០២៤–២០២៦។

កំណត់ចំណាំ

អត្ថបទនេះគឺសរសេរដោយមានគោលបំណងក្នុងការដែលចែករំលែកចំណេះដឹងព្រះគម្ពីរ និងជំរុញបងប្អូនសិក្សាព្រះគម្ពីរ។ សូមបងប្អូនមេត្តាប្រើប្រាស់អត្ថបទនេះដោយរបៀបដែលត្រឹមត្រូវ៖

បើបងប្អូនត្រូវការប្រើប្រាស់ឬដកស្រង់អត្ថបទនេះទាំងមូល សូមមេត្តាភ្ជាប់ជាមួយនឹងព័ត៌មានរបស់អ្នកនិពន្ធនឹងគេហទំព័រ។

ឡូ អេនណា «មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការសិក្សាព្រះគម្ពីរ៖ សង្កេត និងសួរសំណួរ» ចលនាសិក្សាព្រះគម្ពីរ ថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២ https://www.biblestudymovementcambodia.com/Hermeneutics/Observe-And-Ask-Questions